563 ભેદ

શાંતિસૂરિનો જીવવિચાર, જેનાથી દરેક શ્વેતાંબર વિદ્યાર્થી શરૂ કરે છે, જીવનને 563 ભેદમાં વહેંચે છે: 22 એકેન્દ્રિય, 6 વિકલેન્દ્રિય, 20 તિર્યંચ પંચેન્દ્રિય, 303 મનુષ્ય, 198 દેવ, 14 નારક. બાવીસ એકેન્દ્રિય પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને વનસ્પતિ કાય છે, દરેક સૂક્ષ્મ અને બાદર, દરેક પર્યાપ્ત અને અપર્યાપ્ત — વીસ — અને પ્રત્યેક વનસ્પતિ, એક શરીરમાં એક જીવ, જે માત્ર બાદર છે.

નિગોદ સાધારણ વનસ્પતિ છે, સૂક્ષ્મ અને બાદર, પર્યાપ્ત અને અપર્યાપ્ત: 563માં ચાર. નકશો બાકીના વચ્ચે એ ચારને પ્રકાશિત કરે છે. ગણતરીનો સાર પ્રમાણ છે — ચાર ભેદ, જે બાકીના પાંચસો ઓગણસાઠ મળીને પણ અનંતગણા જીવ ધરાવે છે, એક શરીરમાં એનાથી વધુ જેટલા ક્યારેય મુક્ત થયા.