કાળ

જૈન ગ્રંથો કાળને બંને દિશામાં ત્યાં સુધી માપે છે જ્યાં સુધી માપ પોતે જ ખૂટી ન જાય. નીચે સમય સુધી — એ ક્ષણ જેમાં પરમાણુ આકાશના એક પ્રદેશને ઓળંગે છે, જેનાથી નાનું કશું બની જ શકતું નથી. ઉપર એવા એકમો દ્વારા જે દરેક પગલે 84,00,000 થી ગુણાય છે, જ્યાં સુધી ગ્રંથો ગણવાનું છોડીને વર્ણવવા લાગે. આ બંનેની વચ્ચે કાળચક્ર ફરે છે. સર્વત્ર શ્વેતામ્બર ગણના અનુસાર.

આ બધું સજીવ નકશામાં પણ જોઈ શકાય છે.