લવણ સમુદ્ર

લવણ સમુદ્ર જંબૂદ્વીપની આસપાસ ખારા પાણીનું બે લાખ યોજન પહોળું વલય છે. એનું તળ ઢળીને 1,000 યોજન ઊંડું થાય છે અને પછી સમુદ્ર ઊતરવાને બદલે ઊઠે છે: 16,000 યોજન ઊંચી એક શિખા જે દિવસમાં બે વાર ફૂલે અને બેસે છે. એની નીચે, તળમાં ધસેલા, વજ્રના ચાર પાતાળ કળશ ઊભા છે, દરેક 1,00,000 યોજન ઊંડો — સમુદ્રથી સો ગણો — નીચે વાયુ, ઉપર જળ, અને વાયુની હલચલ જ ભરતી. એક લાખ ચુંમોતેર હજાર નાગ દેવો ભીંતને એની મર્યાદામાં રોકે છે; એમના ઇન્દ્રો સમુદ્રના આઠ પર્વતો પર બિરાજે છે; સમુદ્રના સ્વામી સુસ્થિત પશ્ચિમે પોતાનો દ્વીપ રાખે છે. સર્વત્ર શ્વેતામ્બર ગણના અનુસાર.

આ બધું સજીવ નકશામાં પણ જોઈ શકાય છે.