બાવન જિનાલય

બાવન એટલે બાવન. આ રચનામાં વચ્ચે મૂળ પ્રાસાદ હોય છે અને એની ચોતરફ બાવન દેવકુલિકાઓ, નંદીશ્વરના દરેક શાશ્વત જિનાલય માટે એક. આબુનું વિમલ વસહી આ જ વિધાને બંધાયું છે, અને ગુજરાત તથા રાજસ્થાનભરમાં બીજાં પણ ઘણાં.

દ્વીપ પોતે પણ સીધો કોતરાય છે — એક શિલા કે ધાતુ-પટ્ટ જેના પર બાવનેય જિનાલય એકસાથે બતાવાય છે, દરેક બાજુ તેર, જેને મંદિરમાં સ્થાપીને પૂજાય છે. અષ્ટાહ્નિકામાં વ્યક્તિ ખરેખર એમની જ સામે ઊભી હોય છે.

આ આખી વ્યવસ્થા ત્યાં જવાની એક રીત છે જ્યાં કોઈ જઈ શકતું નથી. જે વાચકે કોઈ બાવન જિનાલયની પ્રદક્ષિણા કરી છે એણે આઠમા દ્વીપની પ્રતિકૃતિની પ્રદક્ષિણા કરી છે, ભલે તે વખતે કોઈએ એ કહ્યું હોય કે ન કહ્યું હોય.