ચૌદ પૂર્વ

પૂર્વનો અર્થ પહેલાંનું: અંગોની રચના પહેલાંનો ઉપદેશ, દૃષ્ટિવાદની અંદર રાખેલો. એમનાં નામ અને વિષય બચ્યાં છે: 1 ઉત્પાદ; 2 અગ્રાયણીય; 3 વીર્યપ્રવાદ; 4 અસ્તિનાસ્તિપ્રવાદ; 5 જ્ઞાનપ્રવાદ; 6 સત્યપ્રવાદ; 7 આત્મપ્રવાદ; 8 કર્મપ્રવાદ; 9 પ્રત્યાખ્યાનપ્રવાદ; 10 વિદ્યાનુપ્રવાદ; 11 અવંધ્ય; 12 પ્રાણાવાય; 13 ક્રિયાવિશાલ; 14 લોકબિંદુસાર.

એમનું માપ પદોમાં નહીં, શાહીમાં અપાયું છે. પહેલાને લખવામાં એક હાથી-ભર લાગે, બીજાને બે, ત્રીજાને ચાર — બમણું થઈને લોકબિંદુસાર માટે 8,192: કુલ 16,383 હાથી-ભર. આ ગણતરી દિગંબર પરંપરાની છે અને શ્વેતાંબરોમાં પણ કહેવાય છે; નકશો એને પરંપરા કહીને છાપે છે. જે ચૌદેય ધારણ કરતો હતો તે શ્રુતકેવળી હતો, અને ભદ્રબાહુ છેલ્લા હતા; વજ્ર, પરંપરાથી, દસ ધારણ કરનાર છેલ્લા.

બમણા થતા માપ પર ચૌદ બમણાં અગિયાર અંગો કરતાં ક્યાંય ઊંચી સીડી છે — નકશો એને રેખામાં દોરે છે, બચેલા પાસે, જેથી જે લુપ્ત થયું એનું કદ જે રખાયું એની સામે જોઈ શકાય.