जै · The Jain Encyclopedia
આગમનાં અંગ · દરેક આગલા કરતાં બમણું

બાર અંગ

द्वादशाङ्ग

આચારાંગ, સૂત્રકૃતાંગ, સ્થાનાંગ, સમવાયાંગ, ભગવતી, અને સાત બીજાં: આગમનું કેન્દ્ર, દરેકને આગલા કરતાં બમણું માપ આપેલું.

બાર અંગ, દ્વાદશાંગી, જેમને ગણધરોએ મહાવીરના વચનમાંથી રચ્યાં કહેવાય છે. ક્રમે: 1 આચારાંગ; 2 સૂત્રકૃતાંગ; 3 સ્થાનાંગ; 4 સમવાયાંગ; 5 વ્યાખ્યાપ્રજ્ઞપ્તિ; 6 જ્ઞાતાધર્મકથા; 7 ઉપાસકદશા; 8 અંતકૃદ્દશા; 9 અનુત્તરૌપપાતિકદશા; 10 પ્રશ્નવ્યાકરણ; 11 વિપાકશ્રુત; 12 દૃષ્ટિવાદ.

સમવાયાંગના ટીકાકારો દરેકને પદોમાં માપ આપે છે, અને માપ બમણાં થાય છે: 18,000 · 36,000 · 72,000 · 1,44,000 · 2,88,000 · 5,76,000 · 11,52,000 · 23,04,000 · 46,08,000 · 92,16,000 · 1,84,32,000. સૂત્રો પોતે મોટા ભાગનાં માટે માત્ર “સંખ્યેય હજાર” કહે છે; ચોક્કસ શ્રેણી ટીકાકારોની છે, અને નકશો એને એમની કહીને છાપે છે. બચેલાં અગિયાર એ ગણતરીથી 3,68,46,000 પદ થાય છે; હસ્તપ્રતમાં જે બચ્યું છે તે એનો નાનો અંશ છે.

બારમું, દૃષ્ટિવાદ, લુપ્ત છે, અને અહીં એનું કોઈ પદ-માપ નથી.

18,000Ācārāṅga36,000Sūtrakṛtāṅga72,000Sthānāṅga1,44,000Samavāyāṅga2,88,000Vyākhyāprajñapti5,76,000Jñātādharmakathāḥ11,52,000Upāsakadaśāḥ23,04,000Antakṛddaśāḥ46,08,000Anuttaropapātikadaśāḥ92,16,000Praśnavyākaraṇa1,84,32,000Vipākaśrutaલુપ્તDṛṣṭivādaબાર અંગ · પદ, દરેક આગલા કરતાં બમણું · લઘુગણક માપસૂત્રો “સંખ્યેય હજાર” કહે છે; શ્રેણી ટીકાકારોની છે1Utpāda2Agrāyaṇīya4Vīryapravāda8Astināstipravāda16Jñānapravāda32Satyapravāda64Ātmapravāda128Karmapravāda256Pratyākhyānapravāda512Vidyānupravāda1,024Avandhya2,048Prāṇāvāya4,096Kriyāviśāla8,192Lokabindusāraબારમાની અંદર: ચૌદ પૂર્વ · હાથી-ભર શાહી, બમણી થતી · લઘુગણક માપ1થી 8,192 — કુલ 16,383 — પરંપરાની એક ગણતરી, એમ નોંધેલીAṅga12 · 11 બચ્યાંĀcārāṅgaSūtrakṛtāṅgaSthānāṅgaSamavāyāṅgaVyākhyāprajñaptiJñātādharmakathāḥUpāsakadaśāḥAntakṛddaśāḥAnuttaropapātikadaśāḥPraśnavyākaraṇaVipākaśrutaDṛṣṭivādaUpāṅga12AupapātikaRājapraśnīyaJīvājīvābhigamaPrajñāpanāSūryaprajñaptiJambūdvīpaprajñaptiCandraprajñaptiNirayāvalikāKalpāvataṃsikāPuṣpikāPuṣpacūlikāVṛṣṇidaśāChedasūtra6 · 4 બત્રીસમાંĀcāradaśā · the KalpasūtraBṛhatkalpaVyavahāraNiśīthaJītakalpaMahāniśīthaMūlasūtra4 · 3 બત્રીસમાંDaśavaikālikaUttarādhyayanaĀvaśyakaPiṇḍaniryukti · OghaniryuktiCūlikāsūtra2NandīAnuyogadvāraPrakīrṇaka10 · 0 બત્રીસમાંCatuḥśaraṇaĀturapratyākhyānaBhaktaparijñāSaṃstārakaTaṇḍulavaicārikaCandravedhyakaDevendrastavaGaṇividyāMahāpratyākhyānaVīrastavaપિસ્તાળીસ, પ્રકાર પ્રમાણેસ્થાનકવાસી બત્રીસમાં નહીંલુપ્ત05001000Pāṭaliputra · 160SthūlabhadraMathurā and Valabhī · 827–840Skandila; NāgārjunaValabhī · 980 or 993Devarddhi Kṣamāśramaṇaમહાવીર પછીનાં વર્ષ — પરંપરાઆગમ: જે બચ્યું, અને જે લુપ્ત થયુંબાર અંગ પદોમાં — સમવાયાંગ અને નંદી પર ટીકાકારોની શ્રેણીચૌદ પૂર્વ હાથી-ભર શાહીમાં — પરંપરાની એક ગણતરીપિસ્તાળીસ ગ્રંથ, કે બત્રીસ; ત્રણ વાચનાઓ, જેમાં છેલ્લીએ એમને લખ્યા16,383હાથી-ભર શાહી, લુપ્ત
આગમ: જે બચ્યું, અને જે લુપ્ત થયું — બાર અંગ અંકિત

માપ અને સંખ્યાઓ

સંખ્યા12 · 11 બચ્યાં
સૌથી નાનુંઆચારાંગ · 18,000 પદ
સૌથી મોટું બચેલુંવિપાકશ્રુત · 1,84,32,000
નિયમદરેક આગલા કરતાં બમણું
અગિયાર મળીને3,68,46,000 પદ
શ્રેણીનો સ્રોતસમવાયાંગ અને નંદીના ટીકાકારો

સંબંધિત

સજીવ નકશામાં જુઓ →

समयं गोयम! मा पमायए

હે ગૌતમ! એક સમય માત્રનો પણ પ્રમાદ ન કરો.

ઉત્તરાધ્યયન સૂત્ર 10