કાયોત્સર્ગ (कायोत्सर्ग) — સંકલ્પના

કાયાનો ઉત્સર્ગ: સીધા ઊભા, ભુજાઓ દેહથી અળગી ઝૂલતી — આ ખંડની દરેક ઊભી આકૃતિની મુદ્રા.

પરંપરા જિનપ્રતિમાને બરાબર બે મુદ્રા આપે છે: બેઠી પદ્માસન — સમવસરણના સિંહાસનની મુદ્રા — અને ઊભી કાયોત્સર્ગ, પૂર્ણ નિશ્ચલતા, ભુજાઓ દેહથી સહેજ દૂર. ભુજા અને ધડ વચ્ચેનું એ જ અંતર આ મુદ્રાનું લક્ષણ છે: દેહ વસ્ત્રની જેમ ઉતારી મૂક્યો છે, હાથ ટેકવવા પૂરતોય લીધો નથી.

સૌથી પ્રસિદ્ધ કાયોત્સર્ગમાં બાહુબલી એટલા સ્થિર રહ્યા કે વેલા એમના પર ચડી ગયા. અવરોહણની આકૃતિઓ આ જ મુદ્રામાં છે કારણ કે શાસ્ત્રો જે ઊંચાઈ આપે છે તે ઊભા દેહની છે.

સ્વીકૃત મુદ્રાઓ	2 — પદ્માસન, કાયોત્સર્ગ
લક્ષણ	દેહથી અળગી ભુજાઓ

કાયોત્સર્ગ

માપ અને સંખ્યાઓ

સંબંધિત