जै · The Jain Encyclopedia
प्रज्ञापना की एक सीढ़ी · 7 पायदान

सात नरकों से

अल्पबहुत्व

सात नरक, सबसे कम से सबसे अधिक: सातवीं, छठी, पाँचवीं, चौथी, तीसरी, दूसरी, पहली।

नरक-दर-नरक, नीचे से: सातवीं पृथ्वी में सबसे कम नारकी; छठी में असंख्यातगुणे; और यों ऊपर, हर पृथ्वी नीचे वाली से असंख्यातगुणी आबाद, पहली, रत्नप्रभा तक, जिसमें सबसे अधिक। हर पायदान असंख्यात है; सीढ़ी क्रम देती है, और वह अधोलोक में पृथ्वियों के आकार के उलटा चलता है।

पाठ के अपने शब्दों में सीढ़ी यों है - सबसे कम: सातवीं; असंख्यात गुना: छठी; असंख्यात गुना: पाँचवीं; असंख्यात गुना: चौथी; असंख्यात गुना: तीसरी; असंख्यात गुना: दूसरी; असंख्यात गुना: पहली। स्रोत: प्रज्ञापना 3।

अल्पबहुत्व: जीवों का हर वर्ग, सबसे कम से सबसे अधिकप्रज्ञापना 3 - क्रम, गिनती कभी नहीं; हर पग के लिए चार शब्दपट्टियाँ मानचित्र-संग्रह की तीन राशियाँ हैं: संख्यात, असंख्यात, अनन्तमनुष्य एकमात्र संख्यात पायदान; वनस्पति हर सीढ़ी के शिखर परसंख्यातअसंख्यातअनन्तपाँच गतियाँमनुष्य×असंख्यातनारकी×असंख्यातदेव×अनन्तसिद्ध×अनन्ततिर्यञ्चइन्द्रियों सेपंचेन्द्रियविशेषाधिकचतुरिन्द्रियविशेषाधिकत्रीन्द्रियविशेषाधिकद्वीन्द्रिय×अनन्तएकेन्द्रियकाय सेत्रस×असंख्याततेजस्कायविशेषाधिकपृथ्वीकायविशेषाधिकअप्कायविशेषाधिकवायुकाय×अनन्तवनस्पतिकायवेद सेपुरुष×संख्यातस्त्री×अनन्तनपुंसकसात नरकसातवीं×असंख्यातछठी×असंख्यातपाँचवीं×असंख्यातचौथी×असंख्याततीसरी×असंख्यातदूसरी×असंख्यातपहलीपग: विशेषाधिक · संख्यातगुण · असंख्यातगुण · अनन्तगुण - प्रज्ञापना 3पैमाने पर नहीं: ऊँचाइयाँ हर पग के लिए पाठ के शब्द के अनुसार हैं, और कोई पैमाना संख्यात और अनन्त पायदान को साथ नहीं रख सकता
अल्पबहुत्व: सबसे कम से सबसे अधिक - सात नरकों से रेखांकित

माप और संख्याएँ

सबसे कमसातवीं
असंख्यातगुणछठी
असंख्यातगुणपाँचवीं
असंख्यातगुणचौथी
असंख्यातगुणतीसरी
असंख्यातगुणदूसरी
असंख्यातगुणपहली

संबंधित

सजीव मानचित्र में देखें →

समयं गोयम! मा पमायए

हे गौतम! एक समय मात्र का भी प्रमाद मत करो।

उत्तराध्ययन सूत्र 10